(BBC - thứ bảy, 25 tháng 4, 2009)

Dư luận gần đây nói nhiều về một cuốn sách sắp xuất bản đầu tháng Năm tới.

Đó là cuốn 'Hồi ký một thằng hèn' của nhạc sỹ Tô Hải, nói về cuộc sống và hoàn cảnh sáng tác cùng cực của văn nghệ sỹ miền Bắc thời kỳ trước 1975.

Nhạc sỹ Tô Hải năm nay 83 tuổi, là tác giả một số tác phẩm giao hưởng - hợp xướng và bài hát nổi tiếng. Ông đã nói chuyện với BBC về cuốn hồi ký mà ông nói là hoàn thành từ năm 2007:

CHIẾN HỮU

-- Tôi nhân danh sĩ quan quân lực Việt Nam Cộng Hoà xin hứa sẽ trở lại với đồng bào.                                                                                 
*  Trung úy Đỗ Lệnh Dũng

Tưởng gì chứ sĩ quan quân lực Việt Nam Cộng Hoà, cấp bực làng nhàng, như ông Dũng, tôi quen cả đống. Bạn cùng khoá cũng độ vài trăm, cùng đơn vị khoảng vài chục, và cùng trại (tù) thì chắc … vài ngàn!
Tôi đã nghe vô số thằng kể lại những giờ phút cuối cùng của đơn vị mình nhưng chưa thấy ai bị lâm vào hoàn cảnh bi đát, và giữa lúc thập tử nhất sinh, đã tuyên bố một câu (ngon lành) dữ vậy. 
Cỡ Trung Tướng Nguyễn Văn Thiệu (vào giờ phút chót) cũng chỉ âm thầm … đào ngũ thôi, chứ chả hề có mở miệng nói năng gì ráo trọi --  với bất cứ ai. Còn Thiếu Tướng Nguyễn Cao Kỳ thì ồn ào hơn chút đỉnh, rồi cũng chuồn êm -- không lâu -- sau đó.

Trường hợp của Đỗ Lệnh Dũng thì hơi khác.  Cách hành xử của ông cũng khác.  Bảnh hơn thấy rõ.
Đúng nửa đêm 24/11/1974, trái đạn 82 ly đầu tiên rót vào trong vòng đai Đồng Xoài. Với đại pháo và T-54 yểm trợ, hai trung đoàn của Sư Đoàn 7 của Bắc Quân -- xử dụng chiến thuật tiền pháo hậu xung -- đã chiếm được  chi khu này, vào rạng sáng 7/12/1974.

Buổi chiều cùng ngày, trong khi đang cùng những quân nhân còn sống sót tìm cách thoát khỏi vòng vây, trung úy Đỗ Lệnh Dũng (bỗng) thấy một đoàn người -- toàn là đàn bà và trẻ con nhếch nhác, với tay nải hòm xiểng, lôi thôi, lếch thếch -- nằng nặc đòi đi theo toán quân của ông, để trốn ra khỏi vùng đất (sắp) được … hoàn toàn giải phóng.

NGUYÊN HUY / NGƯỜI VIỆT

WESTMISTER, California (NV) - “Tiếng Quê Hương” là một cơ sở xuất bản chỉ trong vòng 7 năm mà đã cho ra mắt cộng đồng người Việt hải ngoại tới 33 tác phẩm mà người đọc đều coi là những tác phẩm giá trị. Thế nhưng những anh chị em chủ trương, nhất là nhà văn Uyên Thao, con chim đầu đàn trong nhóm, thì lại chỉ nhũn nhặn coi là một “tủ sách” chứ không phải là “nhà xuất bản”.

Vào chiều hôm chủ nhật 21 Tháng Mười vừa qua, tủ sách Tiếng Quê Hương lại vừa gửi đến người đọc thêm ba tác phẩm nữa qua một cuộc ra mắt ba cuốn sách này tại phòng sinh hoạt của nhật báo Người Việt. Đó là cuốn tâm bút “Thư Gửi Vào Không” của Mai Nguyên, thi phẩm “Hoa Phượng” của Nguyễn Thị Hoài Thanh và tuyển tập “Gửi Lại Trước Khi Về Cõi” của Vũ Cao Quận.  Hai tác giả sau đều còn ở trong nước. Gần 100 đồng hương độc giả đã đến tham dự  trong đó đa phần là các nhà văn, nhà báo, giới trí thức và nhân sĩ  trong cộng đồng tại Nam California.

Tủ sách TIẾNG QUÊ HƯƠNG  do nhà văn Uyên Thao và một số văn hữu chủ trương đã vừa cho ấn hành một loạt tác phẩm của nhiều cây bút trong và ngoài nuớc. Một buổi ra mắt các tác phẩm này sẽ được tổ chức tại hội trường nhật báo Người Việt, số 14771 Moran Street , Westminster, vào lúc 13 giờ 30 chiều Chủ nhật 21-10-2007. 

Ban tổ chức gồm nhà báo Vũ Anh, nhà thơ  Chu tất Tiến, nhà văn Trần Phong Vũ.

Những tác phẩm sẽ được giới thiệu trong dịp này gồm  có:

- HOA PHƯỢNG thi phẩm của NGUYỄN THỊ HOÀI THANH (trong nước)
- THƯ GỬI VÀO KHÔNG  của MAI NGUYÊN
-  GỬI LẠI TRƯỚC KHI VỀ CÕI của VŨ CAO QUẬN (trong nước)

Uyên Thao

(Bài nói chuyện trong buổi giới thiệu tác phẩm Đỗ Lệnh Dũng của Lê Thiệp tại trường đại học NOVA tháng 4/2006)

Thưa quý vị quan khách,
Thưa toàn thể anh chị em,

Tôi vẫn nghĩ rằng nỗi băn khoăn về phần đóng góp của cá nhân với cộng đồng luôn đè nặng tâm tư mỗi người chúng ta. Nỗi băn khoăn càng lớn hơn do chúng ta dù ở vị thế nào, dù điều kiện sống ra sao, vẫn khó tránh tác động của thời thế.

Chính nỗi băn khoăn này đã thúc đẩy anh em chúng tôi hình thành Tủ Sách Tiếng Quê Hương với mong mỏi hoàn tất phần nào bổn phận của con người đối với cuộc sống và của công dân đối với đất nước. Để tránh ôm đồm, chúng tôi đã ấn định công việc trong giới hạn cụ thể là thu gom tiếng nói trung thực từ các chứng nhân hầu tạo cơ sở nhận thức cho công luận và mai sau về thực tế đời sống Việt Nam hiện nay. Chúng tôi chọn công việc này một phần do thúc đẩy của nghề nghiệp từng theo đuổi và quan trọng hơn là do thúc đẩy của một thực tế đang hiện diện.

Quý vị và quý bạn dư biết, vào lúc này thay vì thành tâm cúi đầu sám hối bởi -- đã bằng cách này hay cách khác, ở mức độ này hay mức độ khác -- góp phần xô đẩy cả xã hội Việt Nam xuống đáy vực thì vẫn hiển hiện ở khắp nơi những nỗ lực tuyên dương uy danh bè phái, hoặc đam mê tô son điểm phấn cho riêng bản thân. Nhiều thế hệ nạn nhân liên tục bị đày đoạ trong mọi thảm cảnh vẫn phải đối mặt với đòi hỏi tri ân tập thể này, tôn sùng cá nhân khác, đồng thời không ít lỗi lầm khốc hại, thậm chí cả những tội ác man rợ vẫn được diễn tả như những hành vi anh hùng, những chứng tích của các sự nghiệp vĩ đại…