SAU BỨC MÀN ĐỎ
Hậu trường chính trị VN sau 1975
do Tủ sách TIẾNG QUÊ HƯƠNG ấn hành

LÊ THIỆP

Khi nhìn lại thực trạng Việt Nam, gần như hết thẩy mọi người đều khó tránh đối diện với một thắc mắc:  Tại sao?

Cuộc chiến chấm dứt đã hơn 30 năm mà một đất nước không thiếu tiềm năng, không thiếu nhân lực, không thiếu tinh thần chịu đựng, không thiếu ý chí vươn lên vẫn phải tiếp tục quật quã giữa vũng lầy nghèo khó, tụt hậu nhất thế giới. Tại sao?

Nhiều giải đáp đã được nêu với hàng loạt dẫn chứng từ mọi hướng nhìn.

Hậu quả chiến tranh, chủ trương bao vây kinh tế của Hoa Kỳ, tình trạng đạo đức suy đồi nơi hàng ngũ quan chức, sự hư hèn của tầng lớp trí thức, trình độ dân trí thấp kém, tâm cảnh não nề sau nhiều năm bị lường gạt đoạ đày khiến đại đa số đã thản nhiên quay lưng trước các yêu cầu chung… đều được kể như trở lực chủ yếu ngăn cản mọi nỗ lực xây dựng và thăng tiến đời sống đất nước.

SAU BỨC MÀN ĐỎ góp thêm lời giải đáp qua cái nhìn từ mối tương quan nhân quả giữa những chủ trương, chính sách của guồng máy lãnh đạo quốc gia với thực tế xã hội. Tính tất yếu của mối tương quan này là điều không thể phủ nhận. Cũng không thể phủ nhận mọi chính quyền -- kể cả các chính quyền độc tài, thối nát --  vẫn phải luôn luôn tìm đạt thành quả tốt đẹp trong công việc của mình.  

Tại Việt Nam, chính quyền chỉ là một bộ phận tuân hành sự chỉ đạo của đảng CSVN nên guồng máy lãnh đạo quốc gia thực sự chính là đảng CSVN.

Bởi thế, nội dung tác phẩm bao gồm diễn tiến sinh hoạt chủ yếu của đảng CSVN từ 1976 tới nay qua 7 kỳ đại hội toàn đảng vào các năm 1976, 1981, 1986, 1991, 1997, 2001 và 2006. Mỗi kỳ đại hội toàn đảng là thời điểm kết thúc một đoạn đường để mở ra một đoạn đường mới trong tiến trình xây dựng và thăng tiến cho đất nước.

SAU BỨC MÀN ĐỎ trình bày nhiều khía cạnh thực tế từ nhân sự tới bối cảnh chung với tác động thúc đẩy hình thành các chủ trương chính sách mà hệ quả tất yếu là thực tế xã hội. Những sự kiện được trình bày -- kết quả của nỗ lực sưu tầm, tra cứu thận trọng của tác giả Hoàng Dung dựa trên nhiều nguồn tư liệu chắt lọc -- vẽ thành bức chân dung toàn cảnh về guồng máy lãnh đạo từ ngoại hình tới nội phủ và động cơ, ý hướng vận động…

Chính bức chân dung này đã cất lên lời giải đáp cho thắc mắc về lý do chủ yếu triền miên giam hãm đất nước trong vòng tối tăm khốn khó hơn ba mươi năm nay. Không thiên chấp do vị thế đối kháng, không nương theo định kiến nặng cảm tính, lời giải đáp cất lên từ các sự kiện đã đẩy hết thẩy lý do từng được nêu trở lui đúng vị thế thứ yếu trong tác động cản phá ý hướng vươn lên.

Hậu quả chiến tranh kéo dài, quan chức suy đồi đạo đức, thức giả ươn hèn, dân trí thấp kém, tâm lý vị kỷ tới tàn ác và thậm chí cả thái độ thù nghịch của Hoa Kỳ -- nếu tồn tại -- đều chỉ là hệ quả tất yếu từ tình trạng hỗn loạn, u mê của guồng máy lãnh đạo. Nếu tình trạng này chấm dứt, mọi lý do trên khó tìm nổi điều kiện lan tràn thành hoạ hoạn và còn có thể không hiện hình. Nhưng hỗn loạn, u mê vẫn tiếp tục, dù guồng máy lãnh đạo đã có 7 dịp long trọng họp bàn tìm phương cách đưa đất nước thoát khỏi cảnh giam hãm giữa vũng lầy triệt tiêu mọi điều kiện xây dựng cuộc sống bình thường của con người. Đam mê quyền năng, tham vọng bè phái, trình độ thoái hoá… khiến guồng máy lãnh đạo luôn nằm giữa vòng chi phối của động cơ thúc đẩy các bước đi ngược dòng.

Diễn trình tiến hóa thế giới đã đi vào kỷ nguyên liên lập hoà triển từ nhiều thập kỷ và diễn trình sinh hoá xã hội cũng qua nhiều thập kỷ xác định tầm mức tối thượng của mục tiêu bảo toàn quyền sống con người theo tinh thần nhân chủ điều hợp. Đế quyền vô thượng của các đấng con trời chỉ còn là dấu tích thuở trí tuệ thiếu mở mang, trong khi cuồng vọng bá quyền của các tập đoàn nhân danh chân lý tuyệt đối vận dụng bạo lực buộc nhân loại cúi đầu tuân hành mọi chỉ thị đã chìm sâu vào quên lãng. Các chủ nghĩa thực dân, quốc xã, phát xít, cộng sản sau nhiều tháng ngày thét gió gào mưa đã hiện nguyên hình là các tập đoàn tội ác vì theo đuổi những chủ trương huỷ hoại cuộc sống an bình của con người. Trí năng thời đại đã khẳng định con người có mặt không để hoá thân thành công cụ cho bất kỳ ý thức hệ nào, thần tượng nào mà chỉ để sống tròn cuộc sống bản thân với các ước vọng chính đáng. Vị thế chủ thể của con người là vĩnh cửu nên quyền sống con người là mục tiêu duy nhất cho mọi nỗ lực phụng sự.

Nhưng tầm nhìn của guồng máy lãnh đạo Việt Nam cho tới lúc này vẫn đóng khung trong giới hạn tầm nhìn của đầu thế kỷ trước, thậm chí còn lùi xa về cuối thế kỷ 19 với đòi hỏi tuyệt đối quy phục đế quyền và chính sách “bế quan toả cảng” dưới triều Tự Đức. Chủ nghĩa Cộng Sản đã được kể như cội nguồn tội ác đối với nhân loại vẫn là ánh sáng chỉ đường, đồng thời tượng hình Lenin -- một kẻ ngàn trùng xa lạ với đất nước Việt Nam -- tiếp tục ngự trị trên bệ thờ, dù cả thập kỷ qua, chính người dân Nga đã xô đổ và còn đang đòi vứt thi hài nhân vật này xuống biển.

Qua các hình ảnh cụ thể, bảy lần họp mặt để tìm đường cứu nguy đất nước của tập đoàn lãnh đạo Việt Nam chỉ là bảy lần họp mặt dâng hương bái ngưỡng các hung thần. Thực tế được ghi nhận còn thảm hại hơn khi ý kiến được nêu của nhân vật lãnh đạo tối cao, tổng bí thư Đỗ Mười, lại chỉ là một lời phát biểu khó thể tin là có thực: “Nó muốn đá tao, tao đá nó”.

Giữa thực cảnh bi hài này, thắc mắc “tại sao” đã trở nên vô hình như toàn bộ thực trạng đất nước và cuộc sống người dân cũng tiếp tục vô hình.

Do lời khuyến dụ của những con tim khô cạn nhân tình, nhiều thế hệ đã nối nhau bị hối thúc tự nguyện biến thành những kẻ sát nhân, đồng thời cũng biến thành nạn nhân của bom đạn. Hàng trăm ngàn mạng đồng loại trôi giạt trên biển khơi liên tục hai thập kỷ gồm không biết bao nhiêu trẻ thơ vô tội chưa khơi gợi nổi một xúc động nhỏ nhoi. Hàng trăm ngàn thiếu nữ khắp nước phải bước vào nẻo đường tủi nhục biến thân xác mình thành món hàng rao bán cho thiên hạ chưa bao giờ là vấn đề cần suy nghĩ. Tiếng kêu uất ức vì bị ngược đãi của hàng chục ngàn, hàng trăm ngàn dân quê kéo dài nhiều năm tháng vẫn là tiếng kêu vô vọng trên sa mạc mênh mông…

Nhìn lại thực tế đời sống Việt Nam cho tới nay khó thể ghi hết mọi oan khiên nhức nhối, mọi thảm cảnh huỷ hoại tan hoang cuộc sống an lành của người dân nhỏ bé.

Toàn bộ thực tế này không nằm trong hướng nhìn của tập đoàn lãnh đạo. Hướng nhìn đó luôn gắn chặt vào chỉ một chủ điểm mà một nhân vật lãnh đạo vừa lập lại cuối tháng 9-2006 vừa qua: “Chính quyền kiên định tiến lên xã hội chủ nghĩa, kiên quyết đấu tranh với các tư tưởng đa nguyên chính trị, không để hình thành tổ chức chính trị đối lập nào”.

Từ đây, mối ưu tư hàng đầu của tập đoàn lãnh đạo đã hiển hiện như xác định tại một điều khoản của sắc luật 96/CP do Võ Văn Kiệt ban hành: “Phải đặc biệt chú trọng đến những quốc gia, những tổ chức hay cá nhân trong nước cũng như ngoài nước đang âm mưu hay tham gia vào những hoạt động nhằm chống lại đảng cộng sản hay nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam”.

Cho nên, hoàn toàn không còn gì để ngạc nhiên trước lời tuyên bố về quan điểm đối ngoại phổ biến trên tờ Sài Gòn Giải Phóng: “Trung Quốc vĩ đại đối với chúng ta không chỉ là người đồng chí mà còn là người thày tín cẩn, đã cưu mang chúng ta nhiệt tình để chúng ta có được ngày hôm nay, thì chủ quyền Hoàng Sa thuộc Trung Quốc hay thuộc ta cũng vậy thôi…”

Dù các từ “tổ quốc, quê hương” luôn được viện dẫn, đất nước đã thực sự trở nên vô hình trước tầm mức vĩ đại của Đảng, nếu không muốn kết luận đất nước chỉ còn là một công cụ tận lực phụng sự quyền năng của Đảng. Đảng với lý tưởng của riêng mình -- xã hội chủ nghĩa -- đã độc chiếm không gian và khai thác mọi tiềm năng đất nước cho mục tiêu trường tồn mãi mãi theo thời gian.

Đất nước đã bị xoá nhoà dưới hình bóng của lý tưởng tới mức chủ quyền lãnh thổ không còn thành vấn đề phải coi trọng thì con người hiển nhiên khó thoát khỏi cảnh ngộ mà Tạ Duy Anh đã vẽ lại trong tác phẩm ĐI TÌM NHÂN VẬT qua lời tâm sự của một người anh từng trải nói với người em: “Phải biết sợ mới thành người được, chú ạ. Có cả ngàn thứ đáng sợ: Tai mắt ở đời toàn loại tai mắt rắn độc cả đấy? Kinh khủng lắm, chú ơi! Rồi còn mật vụ, cảnh sát, guồng máy quyền lực luôn luôn đói khát. Nó có thể nghiền nát tôi và chú thành một thứ bùn, rồi nếu cần, nặn lại thành chó, thành chuột, thành bọ chét, thành giun dế... Chú có ở cạnh con quái vật ấy đâu mà biết nó đáng sợ như thế nào. Chúng ta chỉ là bánh xe, là đinh ốc thôi, bất cứ lúc nào cũng có thể ra sọt rác hoặc vào lò nung để đúc lưỡi cày, đúc nòng súng” …

Nói một cách đơn giản thì con người cũng trở thành vô hình.

Nghĩa đồng bào, tình ruột thịt…nếu được nhắc nhở không ngoài ý hướng đáp ứng yêu cầu của mối ưu tư trường tồn cho lý tưởng mà Đảng tôn thờ và cho quyền lực mà Đảng sở hữu. Vì thế, hàng loạt thảm cảnh khiến khắp thế giới phải bàng hoàng đã không tạo nổi một tác động nhỏ nhoi nơi con tim của những người cùng chung huyết mạch -- những con tim hiến dâng hoàn toàn cho Đảng, theo cách nói của một nhà văn Nga Xô trước đây.  

Lời giải đáp cho thắc mắc “tại sao” từng có về vấn đề Việt Nam đã thu lại trong một câu vắn gọn: “Trách nhiệm duy nhất và lớn lao mà đảng CSVN tự nguyện gánh vác là triển dương ý hệ xã hội chủ nghĩa chứ không phải sự ổn định và thăng hoá đời sống xã hội Việt Nam”.

Đó là lời giải đáp cất lên từ những diễn biến trong hậu trường chính trị Việt Nam đã lộ hình khi bức màn đỏ được cuốn lên.


SAU BỨC MÀN ĐỎ là tác phẩm thứ ba của Hoàng Dung, sau CHIẾN TRANH ĐÔNG DƯƠNG III và ĐI VÀO CÕI VÔ CÙNG. Tác giả không chuyên nghiệp cầm bút mà là một bác sĩ y khoa. Với tư cách này, tác giả đã có mặt bên cạnh những chiến binh miền Nam trước 30-4-1975 và có mặt trong nhiều trại tù cải tạo sau 30-4-1975, trải nghiệm không ít cảnh huống thực tế mà hầu hết người dân Việt Nam từng gánh chịu, sau đó, còn trải nghiệm các bất trắc khó lường của hành động vượt biên và chia xẻ nhiều tháng ngày lạc lõng của kiếp sống lưu vong…

Các trải nghiệm này đã thúc đẩy nỗi khát khao nhìn rõ những bước đường mà đất nước phải qua và đi xa hơn đã thúc đẩy cả nỗi khát khao nhìn rõ cuộc sống con người. Chính vì thế, tác phẩm CHIẾN TRANH ĐÔNG DƯƠNG III đã xuất hiện và tiếp theo là sự xuất hiện của tác phẩm ĐI VÀO CÕI VÔ CÙNG với những bước phiêu du vào vũ trụ bao la bí hiểm cùng trăng sao...

Nhưng, con tim luôn quặn thắt trước cảnh sống oan khiên của đồng loại đã không ngừng đặt tác giả ở vị thế liên tục đối diện với những thăng trầm của đất nước, trong đó in hằn hình bóng cả người đã nằm xuống lẫn người đang vùng vẫy giữa trăm ngàn thử thách gian nan ở quê nhà.

SAU BỨC MÀN ĐỎ, vì thế, hình thành không chỉ để góp thêm lời giải đáp cho một thắc mắc đã kéo quá dài về vấn đề Việt Nam mà còn biểu hiện sự tưởng niệm những người đã nằm xuống, đồng thời là sự bày tỏ lời cảm ơn và cảm phục những người đang chấp nhận mọi gian nguy để mưu tìm một cuộc đổi đời cho dân tộc -- như lời Bạt đã ghi.


LÊ THIỆP