TƯỞNG NĂNG TIẾN

Trong những phụ nữ thuộc thế hệ chị và mẹ của mình, tôi rất thương chị Thanh và dì Bẩy. Khi còn đôi tám, người ta thường gọi dì là con Bẩy.

"Giọng hát của con Bẩy đưa đò khi cất lên cao thì cao hơn tầm bay bổng của con cò, con vạc, cao vút tận mấy vì sao đêm lấp lánh; giọng ấy lúc buông trầm xuống thì như hơi gió xao động cả dòng sông, chuyển rung mặt nước.” (Sơn Nam. "Con Bẩy Đưa Đò". Hương Rừng Cà Mau. 51-52).(*)

Tài sắc, cũng như đức hạnh, không mấy khi mang lại hạnh phúc và may mắn cho những kẻ sống trong thời ly loạn. Cuộc đời cô Bẩy (rất) không may và (hoàn toàn) không hạnh phúc.

Ở tuổi thanh xuân, cổ gặp (và yêu) một người trên sông Cái Lớn. Chàng từ Bình Thủy xuống, đẹp trai, lịch thiệp, và hò hát cũng rất hay. Chỉ có điều đáng tiếc là người ta không phải thường dân, nên không chịu cùng cô Bẩy kết duyên đôi lứa, và sống an phận thủ thường - như những đám lục bình trôi, nơi ao hồ sông rạch. Chàng quyết chí đi theo tiếng gọi của non sông.

NGUYỄN MẠNH TRINH

Thời tiền chiến,nhà thơ Nguyễn Vỹ đã cảm khái “Nhà văn An Nam khổ như chó!!”. Nhà thơ Tản Đà Nguyễn Khắc Hiếu, nhà văn Vũ trọng Phụng,… cũng đã nhiều lần than thở về cái túng cùng , cái kiết xác của nghề cầm bút. Thời Cộng Sản, những Quang Dũng, Trần Dần, Phùng Quán, Nguyễn Hữu Đang,… vì cái nhọc nhằn của nghiệp văn chương mà cả gia đình suốt đời mịt mù với sự khốn khó. Hình như, chuyện văn chương không hợp với kẻ sang giàu…

Huống chi, với Nguyễn Thụy Long, một người cầm bút bị ghi tên vào sổ đen văn nghệ, thì đời sống lại càng thê thảm hơn. Là một nhà văn nổi tiếng của  văn học miền Nam trước 1975  đã in chừng hai mươi tác phẩm, ông là một mục tiêu dòm ngó của chế độ mới. Giáo sư Nguyễn Văn Trung của Đại Học Văn Khoa cũ, trong tập hồi ký “Nhìn lại những chặng đường đã qua “ đã viết về trường hợp tác giả “ Loan Mắt Nhung”:
...

TÂM AN

...Sau ngày 30/04/1975, cùng chịu chung số phận với những nhà văn, nhà báo khác của miền Nam, ông đã phải buông bút để kiếm sống bằng đủ thứ nghề bần cùng nhất trong xã hội. Ông tự lột xác để biến mình thành một bần cố nông ít học, một tay du thủ du thực tứ cố vô thân. Chỉ riêng đoạn đời thăng trầm của ông sau biến cố 30/4/75 vẫn chưa đủ chỗ để gói ghém trong 3 tác phẩm mới nhất của ông.  Sau 25 năm mất quyền cầm bút, cuối cùng ông quyết định không "làm thinh" nữa. Làm thinh là chữ của NTL. Động từ làm thinh được coi như công việc nghề nghiệp. “Anh sống thế nào thì mặc kệ anh, sự sống quý giá như thế đấỵ Ngược lại với câu khẩu hiệu mà người dân Sàigòn nào cũng được nghe từ hơn hai mươi năm trước: Lao động là vinh quang, lang thang là chết đói. Hai chữ làm thinh phản bác vào câu khẩu hiệu có tính cách đe dọa kia...Tôi đã từng trả lời ai đó hỏi tôi làm nghề gì. Tôi trả lời làm thinh cho yên.”

 Bây giờ thì ông không làm thinh để để được sống yên. Ông tự ban phát cho mình quyền tự do phát biểu và tự do tư tưởng, chấp nhận bất cứ hậu quả khốc hại nào xảy đến cho bản thân và vợ con ông. Đây là thái độ của một người cầm bút không thể chối bỏ trách nhiệm đối với dân tộc và quê hương.  Hay nói cho đúng hơn thì đây là thái độ của một kẻ sĩ giữ vững ngòi bút, đang lội ngược dòng thác cách mạng xã hội chủ nghĩa.

GIANG HỮU TUYÊN

Thi sĩ và cũng là “tu sĩ” Phạm Thiên Thư trong những ngày đi theo chân Hoàng Thị Ngọ có một đoạn thơ tình như sau:

“Em tan trường về
Đường mưa nho nhỏ
Chim non giấu mỏ
Dưới cội hoa vàng
...

Mười năm rồi Ngọ
Tình cờ qua đây
Cây xưa vẫn gầy
Phơi nghiêng dáng đỏ

Áo em ngày nọ
Phai  nhạt mấy màu”

...

UYÊN THAO

Vương Đức Lệ là một nhà thơ đã liên tục góp mặt trên thi đàn gần trọn năm chục năm qua và đã xác định được một vị thế rõ rệt bằng nhiều tác phẩm giá trị của mình.  Nhưng, chúng ta sẽ nhìn nhà thơ Vương Đức Lệ qua vóc dáng nào?

Trong câu chuyện hôm nay, tôi không nhắm trả lời câu hỏi đó mà chỉ xin hạn chế ở một khía cạnh nhỏ thuộc nội dung tác phẩm mới nhất của anh, thi phẩm THƠ TÌNH VƯƠNG ĐỨC LỆ.