NGUYỄN HÙNG NHIÊN

Tác giả vốn là một phóng-viên có hạng của nhật báo Chính Luận và làng báo VN dạo trước 75. Ông được giới thiệu là một nhà báo đầy triển vọng trên báo Người Việt số Xuân 2003. Nhạc sĩ Nguyễn Đức Quang của báo Viễn Đông cho biết, ông Lê Thiệp sở-trường và nổi tiếng về lối viết ký-sự, một lãnh vực hiếm có người đeo đuổi. Nhà văn Bùi bích Hà nhận ra lối kể chuyện của CHÂN ƯỚT CHÂN RÁO thật duyên dáng, hấp dẫn. Ký giả Ngô vương Toại ở Hoa thịnh Đốn, nói Lê Thiệp viết ký sự thật bay bướm, tài-hoa. Và, nhiều người khác đã nhìn thấy một phong-cách viết rất mới mẻ trong CHÂN ƯỚT CHÂN RÁO: đó là lối văn u-mặc, được xử dụng trong các câu chuyện phiếm, khi tác giả bàn về chuyện đời, chuyện thời-sự.

THẠCH MIÊN (Đài RFA)

 

           Cuốn Tuyển Tập Tạp Ghi của nhà văn Phan Lạc Phúc do nhà Văn Nghệ phát hành vào cuối năm 2002 một cuốn sách thành công vì tạo cho người đọc cảm thấy sướng khi đọc. Nhà văn Võ Phiến cho hay đọc Phan Lạc Phúc người ta cảm thấy hạnh phúc. Thế giới mà nhà văn Phan Lạc Phúc vẽ lại trong Tuyển Tập Tạp Ghi là những hình ảnh, sự cảm nhận, mà ông đã kinh qua, các kỷ niệm thuộc một phần đời sống của riêng ông. Với giọng văn tài hoa, thân mật, ông làm cho người đọc có cảm tưởng cùng với tác giả gặp lại các quãng đời đã mất, cảm thấy thống khóai. Nay thì tới Lê Thiệp.

Lê Thiệp vừa gửi đến người đọc tuyển tập có nhan đề CHÂN ƯỚT, CHÂN RÁO, gồm 38 ký, dày gần 400 trang do nhà xuất bản Tiếng Quê Hương  ấn hành. Cuốn này chưa chính thức ra mắt, nhưng đã được nhiều độc giả miền Đông biết đến tìm đọc. Vào những ngày thủ đô Hoa Kỳ mưa giăng tuyết đổ, cả thành phố bị nhận chìm trong bão tuyết từ Chủ nhật 16 tháng 2, khiến các con đường trong thành phố im lìm, trắng lạnh, làm tăng sự đìu hiu và nỗi nhớ nhà, một tâm trạng rất phổ biến của người Việt xa xứ, được đọc CHÂN ƯỚT CHÂN RÁO là cũng sướng như Võ Phiến đọc Phan Lạc Phúc vậy.

UYÊN THAO

Kiếp sau nếu được làm chim
Tình thương dang dở bay tìm nơi nơi
Giương cung
    -- đừng nhé, người ơi!
Vết thương thuở trước luân hồi còn đau.

Bốn câu thơ như lời nài xin của Nguyễn Thị Hoài Thanh vẳng mãi trong đầu tôi. Vết thương thuở trước khởi từ phần số của một người sinh ra để chịu đựng những rắc rối và cũng do phân định thành phần lý lịch là em gái tướng không quân kiêm thủ tướng ngụy Nguyễn Cao Kỳ -- theo lời kể của Bùi Ngọc Tấn -- dù Nguyễn Thị Hoài Thanh chỉ là em gái một phi công miền Nam đã giã từ quân ngũ và là một khoa học gia đang sống ở hải ngoại là Toàn Phong Nguyễn Xuân Vinh, tác giả tập tuỳ bút Đời Phi Công.

Bốn câu thơ không gợi nhắc tôi về những rắc rối đã đến với Nguyễn Thị Hoài Thanh mà vụt thổi bùng lên một vùng lửa ngùn ngụt -- vùng lửa đã chụp lên giấc ngủ nhọc nhằn của tôi nhiều đêm trong dãy 6 trại tù K3 trên đồi Phượng Vĩ sau buổi nghe câu chuyện từ một người tù thuộc đội Bếp.

Người tù theo quản giáo ra chợ Ngã Ba Đồn đã ghi được nhiều chi tiết về chuyện xảy ra đêm trước tại một căn lều trong khu Kinh Tế Mới phía ngoài trại tù. Căn lều bốc cháy giữa đêm khi mọi người vừa bắt đầu giấc ngủ sau mấy giờ tập trung tại hội trường nghe giảng huấn về lập trường đấu tranh cách mạng và chỉ trích những thói hư tật xấu trong nếp sống cũ của người dân miền Nam. Điều bất ngờ chưa từng xẩy ra là một thiếu phụ vụt đứng lên giữa đám đông nói như hét với người cán bộ:

 -- Tôi khỏi cần nghe ai dạy dỗ. Tôi bị lùa tới cái xó rừng này là đủ quá rồi. Tôi chẳng biết đảng với cách mạng của các ông là những thứ gì. Bây giờ tôi phải về lo cho mấy đứa con tôi.

Và chị đi thẳng ra khỏi hội trường trước sự chết điếng của mọi người cùng sự lúng túng không kịp phản ứng của cán bộ. Không ai biết rõ chuyện gì sau đó, ngoài việc cán bộ thao thao cảnh giác về các mưu đồ phản động đang nhen nhúm trỗi dậy. Giữa khuya, ngọn lửa bùng lên.

MẶC GIAO

Trần Quốc Vượng trong cuốn Trong Cõi có viết: “Nét trội của nền văn hóa Việt Nam truyền thống là văn hóa ngôn từ; nét trội của thức tư duy Việt Nam là duy cảm, duy tình, chứ không phải là duy lý như phương Tây để phát triển khoa học, kỹ thuật, cũng không phải là duy chí như Trung Hoa để phát triển các hệ thống chính trị -  xã hội, cũng không phải là duy linh như Ấn Độ để phát triển các hệ thống siêu hình tôn giáo. Do trội về duy cảm mà phát triển mạnh về THƠ (cả một dân tộc trữ tình và làm thơ)”.

Quả thật, người Việt Nam có truyền thống yêu thơ. Kho tàng ca dao, tục ngữ đã chứng minh điều này. Người bình dân ít học hay thậm chí vô học cũng biết làm thơ và “hát” thơ để diễn tả tình cảm của mình và cảm thông với tâm trạng của người khác. Người có học thì dùng thơ để di dưỡng tính tình, bầy tỏ niềm vui, nỗi buồn, hoặc “muốn đem tâm sự ngỏ cùng ai hay”.  Nguyễn Thị Hoài Thanh -- xin đừng lộn với nhà nghiên cứu Hoài Thanh -- cũng không đi ra ngoài truyền thống đó.

Tôi đến với thơ Hoài Thanh lần đầu qua bốn câu:

Kiếp sau nếu được làm chim
Tình thương trang trải bay tìm nơi nơi
Giương cung -- đừng nhé người ơi!
Vết thương thuở trước luân hồi còn đau