Nhà văn Uyên Thao
Viết riêng cho BBC từ Virginia, Hoa Kỳ

Từng trang "Hồi Ký Của Một Thằng Hèn" đưa tôi lui dần về bốn mươi năm trước, một buổi sáng cuối năm 1969, tại tòa soạn tuần báo Diễn Đàn trên đường Tạ Thu Thâu ở Sài Gòn, anh Mặc Đỗ - chủ bút - nhắc tôi thực hiện ngay số báo đặc biệt về tin Hồ Chí Minh đã chết.

Lúc nhấc điện thoại liên lạc với các cộng tác viên, tôi nhớ lại mấy câu thơ "Xuân này hơn hẳn mấy xuân qua - Thắng lợi tin vui khắp mọi nhà..." của Hồ Chí Minh mà đài Hà Nội truyền đi và bên tai vang lên câu nói của người tùy viên văn hoá toà đại sứ Mỹ vào dịp tiếp xúc với một nhóm cầm bút trẻ tại Sài Gòn mấy năm trước, năm 1964.

 VŨ THƯ HIÊN

Ở miền Bắc Việt Nam trong thập niên 60 thế kỷ trước mọi tin tức đều chậm.
Tin trong nước, tin thế giới, chậm tuốt.

Tin tức bị kiểm duyệt kỹ, rồi mới được phân phát theo đại lý, cấp cao hưởng nhiều hơn cấp thấp, cứ thế cho đến lượt bần dân thì là cái xác rữa.
Ấy là nói về tin của ngành truyền thông chính thống. Tù nhân hoàn toàn không được hưởng các thứ sản phẩm đó. Chỉ còn cách chờ tin ngoài đời lọt vào. Thứ tin này còn chậm hơn rất nhiều.

Tin Bùi Ngọc Tấn bị bắt đến với tôi chậm tới bốn năm. Bạn có thể tin hay không tin, nhưng ở các nước xã hội chủ nghĩa, chứ không riêng ở Việt Nam, không tờ báo nào rỗi hơi đăng tin một anh nhà văn nào đó bị bỏ tù.
Nhân dân quen với cuộc sống bị bưng bít chỉ quan tâm hôm nay mậu dịch bán hàng gì, bìa nào, phiếu nào được mua, mua thì cắt ô nào, hơn là tin về một người nào đó bị bắt.

Tiến sĩ ÂU DƯƠNG THỆ

Chợt nhớ lại ngày nào, khi cần lên án thực dân, đế quốc, nhà cách mạng Nguyễn Ái Quốc từng dõng dạc tố cáo trước thế giới: “Bất kỳ người bản xứ nào có tư tưởng xã hội chủ nghĩa cũng đều bị bắt và có khi bị giết mà không cần xét xử”. Mỉa mai thay, chỉ sau đó không bao lâu người ta lại thực hiện đúng cái điều này: “Bất kỳ người bản xứ nào có tư tưởng không xã hội chủ nghĩa cũng đều bị bắt và có khi bị giết mà không cần xét xử!”.

Tiến sĩ Nguyễn Thanh Giang đã chua chát so sánh sự thực phũ phàng trên đây trong sách NHÂN QUYỀN VÀ DÂN CHỦ Ở VIỆT NAM. Sự so sánh này không chỉ phản ảnh sự thật phũ phàng của xã hội Việt Nam hiện nay sau nửa thế kỷ dưới chế độ Xã hội chủ nghĩa, mà nó cũng rất sát với chân lý trong qui luật về quyền lực, một trong những qui luật của chính trị học � Qui luật lạm dụng quyền hành của những người có quyền lực! Nó không chỉ diễn ra trong các ngàn năm trước đây, mà nó đang chi phối đời sống chính trị của nhiều nước hiện nay và nó cũng sẽ ảnh hưởng tới cuộc sống của con người cho các đời sau.

MINH VÕ

Chúng tôi vừa nhận được cuốn NHÂN QUYỀN VÀ DÂN CHỦ Ở VIỆT NAM của tác giả Nguyễn Thanh Giang do Tủ Sách Tiếng Quê Hương xuất bản và gửi tặng. Đây là tác phẩm thứ 30 của tủ sách này, sau 7 năm âm thầm hoạt động. Trong số 30 tác phẩm nói trên có 12 cuốn do những tác giả ở trong nước, như Nguyễn Thụy Long (2 cuốn), Ma Xuân Đạo, Văn Quang (4 cuốn), Nguyễn Thị Hoài Thanh (1), Tạ Duy Anh, Vũ Cao Quận, Bùi Ngọc Tấn và Nguyễn Thanh Giang.

Tác giả Nguyễn Thanh Giang năm nay 71 tuổi, nguyên quán Thanh Hóa. Một tuổi ông đã bắt đầu cuộc sống cơ cực vì cha mẹ ly dị, phải sống với bà nội. Vừa học vừa làm vất vả từ ấu thơ để nuôi thân, ông tốt nghiệp đại học năm 26 tuổi, rồi nhận công tác tại vụ Kỹ Thuật, Tổng Cục Địa Chất. Sau đó làm giám đốc ngành Địa Vật Lý cục Bản Đồ Địa Chất.

Ông là khoa học gia Việt Nam đầu tiên trong chế độ Cộng Sản đọc báo cáo khoa học trước hội nghị quốc tế thứ 28 về địa chất tại thủ đô Mỹ năm 1989. Sau đó ông đã tham gia tổ chức những cuộc hội thảo Địa Chất-Địa Vật Lý tại những trường đại học danh tiếng của Mỹ ở Chicago, Texas, Los Angeles vào những năm 1991, 1996.

 Giáo sư ĐỖ MẠNH TRI

SANTO SUBITO!
 
Cả thế giới đã chứng kiến những tấm biểu ngữ giương cao tại quảng trường thánh Phêrô, trong lễ an táng cố Giáo Hoàng Gioan Phaolô II.  Tuyên thánh ngay! Tuyên thánh lập tức!

Ý nguyện tha thiết ấy cũng là tâm tư của Trần Phong Vũ khi anh đặt tên cho tác phẩm của mình: GIOAN PHAOLÔ II, VĨ NHÂN THỜI ĐẠI. Nhà văn, nhà báo, nhà hoạt động, tín hữu công giáo thuần thành, Trần Phong Vũ đã cho ra đời cách đây 8 năm tập biên khảo MỘT THOÁNG NHÌN VỀ GIÁO HỘI VIỆT NAM QUA BIỂU TƯỢNG ĐỨC GIOAN PHAOLÔ II. Đọc tập sách này đủ thấy lòng mộ đạo, lòng yêu mến Quê Hương và Giáo Hội của anh gắn liền với lòng mộ mến vị Giáo Hoàng ngoại hạng của Giáo Hội Công Giáo.

Hôm nay, Gioan Phaolô II đã đi bước sau cùng của hành trình Hy Vọng. Sự thúc bách của lòng tin, và phần nào sự thúc đẩy của thời cuộc, khiến Trần Phong Vũ lại một lần nữa đam mê, xúc động, chiêm ngưỡng, suy tư, nguyện cầu. Anh ngốn ngấu thu gom, chọn lọc trong rừng tài liệu quá phong phú để hoàn thành tác phẩm mới về cố Giáo Hoàng. Ngoài những phần viết về tiểu sử cùng những đóng góp quan trọng của Đức Thánh Cha trong sự sụp đổ của chế độ cộng sản tại Ba Lan, Đông Âu, rồi Liên Xô đã được trình bày trong tác phẩm trước, tác giả "đã khai triển thêm nhiều khía cạnh khác với ước mong phản ánh được trong muôn một công lao và sự nghiệp của một khuôn mặt từng được coi là vĩ nhân thời đại, là ngọn đuốc soi đường, không chỉ cho hơn một tỷ tín hữu Công Giáo mà còn cho toàn thể loài người trên mặt đất trong thời đại chúng ta". Và lần này cũng như lần trước, tác giả hoàn toàn ý thức về những hạn chế của mình. Tuy nhiên, viết về một con người như thế, ai không cảm thấy mình bị hạn chế? Đọc GIÁO HOÀNG GIOAN PHAOLÔ II, VĨ NHÂN THỜI ĐẠI, tôi thấy Trần Phong Vũ vừa biên khảo, suy tư, bình luận vừa cầu nguyện. Chủ yếu, tôi thấy anh đang khiêm tốn dựng tấm bia kính nhớ người Cha chung của tín đồ công giáo vừa về nhà Cha. Kính như kính yêu và nhớ.  Không nhớ tiếc. Nhớ ghi lòng tạc dạ: "Đừng Sợ!", "Hãy bước vào Hy Vọng!". Hy vọng vào sự sống. Hy vọng vào con người. Cậy trông vào Thiên Chúa.